Abstract:
Бҧл мақалада қҧс тҧмауының әлемде алғаш рет анықталған кезінен бастап қазіргі таңға
дейінгі тіркелген ошақтар, жақында болған індеттер және ғылыми зерттеулер қысқаша
келтірілген. Осы мәліметтерді зерделей отырып болашақта келуі мҥмкін қауіп қатерге
эпизоотиялық болжам жасалынды.
Қҧс тҧмауы – ауыл шаруашылығы қҧстарының (тауықтар, кҥркетауықтар, бӛденелер,
теңіз қҧстары және т.б.), ҥй және жабайы қҧстардың бірнеше тҥрін зақымдайтынас қорыту
және тыныс алу органдарының зақымданумен ерекшеленетін ӛте жҧқпалы вирустық ауру.
Кейде сҥтқоректілер, соның ішінде адамдар қҧс тҧмауын жҧқтыруы мҥмкін. Қҧс тҧмауы
вирусының кӛптеген штаммдары бар, олар әдетте екі санатқа бӛлінеді: қҧстарда әдетте
клиникалық белгілерді тудырмайтын тӛмен патогенді штаммдары және ауыр клиникалық симптомдарды тудыруы мҥмкін тіпті жоғары ӛлім кӛрсеткішімен сипатталатын жоғары
патогенді штаммдары.
Ең алғаш жоғары патогенді қҧс тҧмауы(ЖПҚТ) Қазақстанда 2005 жылы тіркелген.
Кейіннен араға 15 жыл салып,ӛткен 2020 жылдың 22 қыркҥйегі мен 19 қазаны аралығында жеті
облыста ЖПҚТ-нан қҧстардың ӛлімі тіркелген.
Қҧс тҧмауы вирусының қҧстан адамға жҧққанымен адамнан адамға жҧғуы тіркелген
жоқ. Әйтседе соңғы жылдары қҧс тҧмауының вирусы мутацияға жиі ҧшырап жатыр. Уақыт
ӛткен сайын вирустың жаңа штаммдары пайда болып, тҥраралық барьерлерден ӛтуде.
Вирустың бҧлай ӛзгеруі адамның адамға жҧғатын штамының пайда болуына әкелуі мҥмкін.
Description:
Сұлтанов, А. А.
Дүниежүзі және Қазақстан бойынша құс тұмауының қысқаша эпизоотиялық жағдайы. Аурудың таралу жолдары. Вирустың өзгергіштігі / А. А. Сұлтанов, М. А. Садуақасова, Б. Байқара, К. С. Бегасыл. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : қосымша № 1. - Б. 352-360
