Ірі қара малдардың маститке төзімділігімен BLG генінің полиморфты нұсқаларыныцң ассоциациясы

Abstract

Сиыр маститі сҥтті мал шаруашылығында айтарлықтай экономикалық шығынға әкеледі. Бҧл сҥт ӛнімділігінің тӛмендеуіне, сҥт алудың, ауру малды емдеуге кететін шығындарға, сондай-ақ сиырлардың қҧнарлылығының тӛмендеуіне байланысты болады. Осыған байланысты ірі қара малдың маститке тӛзімділігінің генетикалық маркерлерін одан әрі селекциялық тәжірибеде пайдалану ҥшін іздеу ӛзекті болып табылады. Бҧл мақаланың мақсаты маститке тӛзімді голштин ірі қара малдың бета-лактоглобулин генінің (BLG) полиморфизмінің байланысының сипатын анықтау. ПТР-РФҦП әдісін қолдану арқылы BLG геніндегі BLG-HaeIIIAA , BLGHaeIIIAB , BLG-HaeIIIBB полиморфизмдері ҥшін генотиптер анықталды. BLG полиморфизмі бойынша маститті сиырлар тобында салыстырмалы генотип жиіліктерінің ВВ генотипінің жиілігінің жоғарылауына қарай айтарлықтай қайта бӛлінуі байқалады.BLG-HaeIII генотиптерінің таралуы кҥтілгенге қатысты BLG-HaeIIIAA және BLG-HaeIIIBB генотиптерінің жиілігінің айтарлықтай жоғарылауымен сипатталады. Бақылау тобында керісінше, бірақ статистикалық маңызды емес қайта бӛлу байқалады. Бақылау тобына қарағанда ауру малдар тобында гетерозиготалы генотиптер 2 есе дерлік аз (54,0%-ға қарағанда 28,0%), ал маститпен ауыратын сиырлар арасында бақылау тобымен салыстырғанда BLG-HaeIIIBB генотипі бар малдар 2 еседен астам кӛп (тиісінше 17,0%-бен салыстырғанда 44,0). Бҧл бақылау BLG-HaeIIIAB генотипінің голштин сиырларындағы маститке тӛзімділігімен айтарлықтай байланысты екенін кӛрсетеді, ал BLG-HaeIIIBB генотипінің малдарын жоғары тәуекел тобына жатқызуға болады.