Батыс Қазақстан облысындағы ауыл шаруашылығы аумақтарын ландшафттық-экологиялық бағалау

Abstract

Мақалада Батыс Қазақстан облысының аумағындағы жер қорының қазіргі ландшафттықэкологиялық жағдайын бағалау қарастырылады. Ауылшаруашылық ландшафттарға әсер ететін факторлар көрсетілген. Ландшафттарда экологиялық қауіптің пайда болуының антропогендік тобының көрсеткіштері анықталды, мысалы, игеру (ауылшаруашылық алқаптарының жалпы жер көлеміне қатынасы), жер жырту (егістік алқаптарының ауылшаруашылық алқаптарына қатынасы) және ауылшаруашылық әсерінен Ландшафттардың жағдайына әсер ететін басқа да экологиялық қауіпті объектілер. Аумақтың ландшафттық жағдайларын талдай отырып, антропогендік факторлардың табиғи ортаның өзгеруіне әсерімен қатар, ландшафттың табиғи даму тенденцияларын, ауылшаруашылық өндірісі үшін қолайсыз процестердің көріну мүмкіндіктерін ескеру қажет. Ландшафттың барлық табиғи компоненттері олардың белгілі бір аймақтағы жерді пайдалану сипатына әсері тұрғысынан қарастырылады және зерттеледі. Басқаша айтқанда, ландшафттық гетерогенділік пен өзгергіштікті талдау (ландшафт динамикасы) табиғи компоненттерді жеке және жалпы ландшафт кешенін бағалаудың көп сатылы жүйесі бар. Мұндай талдау арнайы зерттеулердің мазмұнын, яғни Жерге орналастырудың табиғи негізін құрайды. Жердің деградациясының негізгі себептері топырақтың эрозиясы мен дефляциясы болып табылады. Эрозия жерді дұрыс пайдаланбау, малды шамадан тыс жаю, дұрыс емес агротехника, шөптер мен орман өсімдіктерін жоюдан туындайды. The article considers the assessment of the modern landscape and ecological state of the land fund in the territory of the West Kazakhstan region. The factors influencing the agricultural impact on landscapes are reflected. Indicators of the anthropogenic group of environmental hazards in landscapes, such as development (the ratio of the area of agricultural land to the total land area), plowing (the ratio of the area of arable land to the area of agricultural land) and other environmentally hazardous objects affecting the state of landscapes under agricultural influence, have been identified. Analyzing the landscape conditions of the territory, along with the influence of anthropogenic factors on changes in the natural environment, it is necessary to take into account natural trends in the development of the landscape, the possibility of adverse processes for agricultural production. All natural components of the landscape are considered and studied in interrelation from the point of view of their influence on the nature of land use in a particular area. In other words, the analysis of landscape heterogeneity and variability (landscape dynamics) is a multi-stage system of approaches to the assessment of natural components individually and the landscape complex as a whole. Such an analysis constitutes the content of special research, that is, the natural basis for land management. The main causes of land degradation are erosion and soil deflation. Erosion occurs from improper land use, excessive grazing of livestock, improper agricultural techniques, destruction of grass and forest vegetation.