Батыс Қазақстан облысында жыл мерзіміне қарай қойларда асқазан-ішек жолдары стронгиляттарының маусымдық динамикасы

Abstract

Біздің елімізде және шетелдерде асқазан-ішеке жолдары стронгиляттары тудыратын гельминтоздарға байланысты көп, нақты деректер жинақталған, олармен күресуге арналған бірқатар іс-шаралар дайындалған. Алайда, осы гельминтоздан қой шаруашылығындағы шығындар жоғары болып қала береуде. Мұның басты себептерінің бірі-олармен күресу мәселелерін, яғни жеке эпизоотологиялық мәселелерін зерттеудің жүйелі көзқарасының болмауы. Ол үшін біз гельминттердің сыртқы ортада инвазиялық кезеңге дейін дамитын және қойлардың ағзасына енген кездегі ауру тудыруы мүмкін жағдайларды анықтап нақты білуіміз керек. Айтылған мәселелрдің бірін шешу мақсатында осы зерттеулер жүргізілді. Жұмыс барысында асқазан-ішек жолдары стронгилятоздарының маусымдық инвазияның интенсивтілігі мен эстенсивтілігі анықталды. Біздің жүргізген бақылауларымыз барысында төлдердің басым көпшілігінің, асқазан-ішек жолдары стронгиляттарымен залалдануы ерте көктем айларында басталатындығы анықталды. Басты себеп ретінде сол отар көп жағдайда күзде жайылған жеріне көктемде қайта оралатыны белгілі болды. Қыстау барысында отар маршрутында және жайылысында инвазиялық элементтердің басым көпшілігі өз өміршеңдігін сақтайтыны ғылымға белгілі. Осыған орай ересек қойлар арасында реинвазия салдарынан заладану еселене түседі. Ал төлдердің залалдануы тұрақты түрде болады. Жазғы айларда ИИ және ИЭ ең жоғары көрсеткішке жетеді. Және барлығында күзге қарай инвазияның бәсеңдейтіні анықталды.