Abstract:
Батыс Қазақстан облысы Ақсай қаласындағы өндірістік аймақтарының өсуі топырақ жамылғысының ластануын, ол өз кезегінде ластанудың тізбекті реакцияны тудырады. Топырақтыңластануына байланысты топырақ ылғалының және жер асты суралының ластануы байқалады. Оныңсалдарынан топырақтағы процесстер өзгертеді, ондағы өсімдіктер, жануарлар мен микроазғалардыңқалыпты жағдайы бұзылады. Мақалада адам қызметінің әсерінен топырақ жамылғысының өзгеруін зерттеу жұмысын орындау бойынша мәліметтер келтірілген. Табиғи газды қайта өңдеу кәсіпорнының іргелесаумағындағы техногендік бұзылған топырақтағы қарашірік мөлшері мен рН деңгейін, топырақтың еңкең таралған ластаушы заты – ауыр металдардың құрамын анықтау бойынша жүргізілген зерттеулердің нәтижелері ұсынылады. Ауыр металдардың жалпы ққрамы мен жылжымалы түрлерітуралы алынған мәліметтер осы ластаушы заттар үшін ШРК деңгейінен аспайтындығын көрсетеді.
