Abstract:
Мақалада қазіргі кезде өзекті мәселелердің бірі – жылыжай эффектісін азайту мақсатында жасанды алқа ағаштарының фитомасса қорын бағалау арқылы көміртегіні жинақтау мүмкіндіктерін білу болып отыр. Жаңадан жасалған орман алқа ағаштары көмірқышқыл газын байлау үрдістеріне белсене қатыстырылып жатыр. Сондықтан көміртегі жинақтауыш алқа ағаштарын жылыжай газдарын жақсы сіңіретін орман өсімдіктерінен құрастырған жөн. Жапырақты тұқымдастарынан осындай ағаштарға татар үйеңкісін де жатқызуға болады. Астана қаласының жасыл белдеуінде орналасқан татар үйеңкісі (Аcer tataricum L.) алқа ағаштарында зерттеулер жүргізіліп, фитомассасы туралы бағалау мәліметтері алынды. Татар үйеңкісі алқа ағаштарының морфометриялық көрсеткіштерін бағалау ағаштардың биіктігі мен кеуде деңгейіндегі дің диаметрін (DBH) өлшеу арқылы жүргізілді. Фитомасса қорын өлшеу үшін регрессиялық теңдеулер қолданылды. Татар үйеңкісінің негізгі таксациялық көрсеткіштерінің арасында корреляциялық байланыс анықталды. Қойылған бақылау алаңдарында таксациялық көрсеткіштерді өлшеу барысында татар үйеңкісі алқа ағаштарының биіктігі орташа алғанда 4,2 м-ден 4,4 метрге дейін, ал дің диаметрі 4,3 см-ден 4,6 см-ге дейін ауытқыды. Татар үйеңкісі алқа ағаштарының биіктігі мен дің диаметрі арасындағы сызықтық корреляция 0,637 құрады.
