http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/200 2026-07-26T01:53:17Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3872 ТҮЙЕЖОҢЫШҚАНЫҢ ӨНІМДІЛІГІ, ХИМИЯЛЫҚ ҚҰРАМЫ МЕН БИОКЛИМАТТЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ АРАСЫНДАҒЫ КОРРЕЛЯЦИЯ БАЙЛАНЫСТАРЫ Бекимова, Г. Б.; Сураганов, М. Н.; Бекишова, Г. К.; Габдулина, А. И.; Болатов, Е. Е. Мақалада Солтүстік Қазақстан жағдайлары үшін түйежонышқа дақылының жаңа сортын шығару мақсатында күрделібуданды популяцияларды поликросс әдісімен жасауда түйежонышқа биотиптерінің өнімділігі, соның ішінде көк балауса өнімділігі, пішен өнімділігі арасындағы корреляциялық байланыс, сонымен қатар химиялық құрамының корреляциялық өзара байланысы, атап айтқанда, шикі протеин, шикі күл, шикі жасұнық, шикі май, АЭЗ, фосфор, қант және кальций мөлшерлері мен биоклиматтық көрсеткіштері арасындағы байланыс есепке алынды. Нәтижесінде осы көрсеткіштер мен ГТК мөлшерлері арасында, сонымен қатар көрсеткіштердің өзара байланыстары орнатылды. Түйежоңышқаның шаруашылық бағалы белгілері мен биоклиматтық көрсеткіштері арасындағы оң тығыз корреляция байланыстары (r=0,66-1,00) – шикі протеин мен АЭЗ, шикі протеин мен фосфор мөлшері; оң орташа корреляция байланысы (r=0,33-0,65) – шикі күл мен шикі жасұнық; көк балауса өнімділігі мен шикі май құрамы; көк балауса өнімділігі мен АЭЗ құрамы; АЭЗ мен фосфор құрамы; көк балауса өнімділігі мен қант құрамы; шикі протеин мен қант құрамы; АЭЗ мен қант құрамы; фосфор мен қант құрамы; шикі күл мен кальций құрамы; шикі жасұнық мен кальций құрамы арасында байқалды. Бекимова, Г. Б. Түйежоңышқаның өнімділігі, химиялық құрамы мен биоклиматтық көрсеткіштері арасындағы корреляция байланыстары / Г. Б. Бекимова, М. Н. Сураганов, Г. К. Бекишова, А. И. Габдулина, Е. Е. Болатов. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім=Наука и образование=Science and education. - 2024. - 2-2 (75). Б. ІІ. - Б. 3-14. 2024-09-01T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3781 ПАРАЗИТОЛОГИЧЕСКИЙ МОНИТОРИНГ ПРОМЫСЛОВЫХ РЫБ РЕКИ КУШУМ Нуржанова, Ф. Х.; Залялов, И. Н.; Муллакаев, О. Т. В статье приведены результаты ихтиопаразитологических исследований промысловых рыб реки Кушум Западно-Казахстанской области. Паразитарные инфекции влияют на санитарное качество и товарную ценность рыб, наносят экономический ущерб рыбному хозяйству в результате снижения роста, плодовитости рыб, повышения восприимчивости рыб к бактериальным болезням и их гибели, что сказывается на рыбопродуктивности водоемов. Рыбы исследовались на наличие паразитов по общепринятым в ихтиопаразитологии методикам. Было выявлено, что паразитфауна промысловых рыб реки Кушум включает 5 видов паразитов, в основном доминируют трематоды со сложным циклом развития - Opisthorchis felineus, Posthodiplostomum cuticola, Diplostomum spathaceum, Paracoenogonimus ovatus. Пиявка Piscicola geometra относится к классу Hirudinea. Установлена смешанная инвазия паразитами разного вида для плотвы леща, красноперки, щуки, карася. Трематоды O. felineus и P.ovatus являются патогенными для человека. Учитывая тот факт, что зараженные данными паразитами виды рыб часто встречаются в рационе питания населения области, остается высоким риск заражения людей данными зоонозами. Люди могут заразиться при несоблюдении технологии приготовления рыб, инвазированной метацеркариями данного гельминта. Результаты ихтиопаразитологических исследовании подтверждают необходимость ежегодного мониторинга эпизоотологической ситуации в водоемах области. Нуржанова, Ф. Х. Паразитологический мониторинг промысловых рыб реки Кушум / Ф. Х. Нуржанова, И. Н. Залялов, О. Т. Муллакаев. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : прил. № 1. - С. 370-377 (Уральск) 2022-04-12T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3780 ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИЕ И БИОХИМИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ КРОВИ СУЯГНЫХ ОВЕЦ АКЖАИКСКОЙ МЯСО - ШЕРСТНОЙ ПОРОДЫ ДО И ПЕРЕД ПРИМЕНЕНИЕМ ОРГАНИЧЕСКОГО ПРЕПАРАТА Сенгалиев, Е. М.; Кушмуханов, Ж. С. В данной статье рассмотрены гематологические и биохимические показатели крови суягных овец акжайкской мясо-шерстной породы до и перед применением органического препарата в различных дозах. Данное исследование выполнено на базе хозяйств, принадлежащих КХ «Хафиз», КХ «Айхан», КХ «Ахметов» и ОПХ «Атамекен» Западно – Казахстанской области Республики Казахстан. Объектом опытов являлись овцематки акжаикской мясо - шерстной породы в возрасте трех лет. Исследование проводилось в сентябре после отбивки ягнят. С учетом принципа аналогов были сформированы четыре группы животных (n = 25). Всем животным опытных групп однократно внутримышечно вводили: первая группа – витаминно-минеральный комплекс пpeпapaт «L-аспаргинат Se, Cu, Co, Va, Ve» в дозе 0,5 мл/50 кг массы тела, животным второй и третьей групп в дозе 1 и 1,5 мл/50 кг массы тела соответственно. Четвертая группа служила контролем и получала воду для инъекций. Применяемый препарат в дозе 0,5 мл/50 кг массы тела достоверно увеличивает концентрацию витамина А, селена, собольта и меди. Применение препарата в дозах 1 мл/50 кг и 1,5 мл/50 кг массы тела достоверно увеличивает количество эритроцитов, концентрацию гемоглобина, общего белка, витаминов Е, А, селена, кобольта и меди. Сенгалиев, Е. М. Гематологические и биохимические показатели крови суягных овец акжаикской мясо-шерстной породы до и перед применением органического препарата / Е. М. Сенгалиев, Ж. С. Кушмуханов. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : прил. № 1. - С. 364-370 (Уральск) 2022-04-12T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3779 DETECTION OF CARCINOGENIC ACTIVITY OF ABAMECUR IN LABORATORY ANIMALS Sariev, N. Zh. In the conditions of the multi-layered economy that has been created, the insufficiently high veterinary and sanitary level of animal husbandry services in disparate farms has led to an increase in infectious and invasive diseases. A special place among the diseases is occupied by parasitic diseases of cattle, which pose a problem for the intensive development of cattle breeding, especially in farms with a large concentration of livestock. One type of pathogen rarely parasitizes in the body of animals, more often there are several of them, and they are in complex relationships not only with each other, but also with the host, which immediately affects productivity, causing significant economic damage to cattle breeding. The protection of animals from endo– and ectoparasites requires the development of not only more advanced therapeutic and preventive measures, but also the creation of new highly effective, non-toxic, environmentally friendly and easy-to-use medicines - the main task, the relevance of which is beyond doubt. The modern market of antiparasitic drugs is represented by drugs from different groups of compounds. Avermectins have occupied a leading position among them in recent decades. In the conditions of the multi-layered economy that has been created, the insufficiently high veterinary and sanitary level of animal husbandry services in disparate farms has led to an increase in infectious and invasive diseases. A special place among the diseases is occupied by parasitic diseases of cattle, which pose a problem for the intensive development of cattle breeding, especially in farms with a large concentration of livestock. One type of pathogen rarely parasitizes in the body of animals, more often there are several of them, and they are in complex relationships not only with each other, but also with the host, which immediately affects productivity, causing significant economic damage to cattle breeding. The protection of animals from endo– and ectoparasites requires the development of not only more advanced therapeutic and preventive measures, but also the creation of new highly effective, non-toxic, environmentally friendly and easy-to-use medicines - the main task, the relevance of which is beyond doubt. The modern market of antiparasitic drugs is represented by drugs from different groups of compounds. Avermectins have occupied a leading position among them in recent decades. Sariev, N. Zh. DETECTION OF CARCINOGENIC ACTIVITY OF ABAMECUR IN LABORATORY ANIMALS / N. Zh. Sariev, Н. Ж. Сариев. - Текст : непосредственный // Ғылым және білім: Қазіргі көзқарас жағдайындағы ғылым мен білімді дамытудың өзекті мәселелері: ХХІІ халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдары (12 сәуір 2022 ж.) = Наука и образование: Актуальные вопросы развития науки и образования в условиях современных вызовов: мат. ХХІІ междунар. науч.-практ. конф. (12 апреля 2022 г.) = Science and education: topical issues of the development of sciense and education in the context of modern challenges: mat. of the XXII International Scientific and Practical Conf. (12 aptil 2022). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2022. - № 2 (67) : прил. № 1. - С. 360-364 (Уральск) 2022-04-12T00:00:00Z