http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/192 2026-07-26T01:51:42Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3597 Анализ видов транспорта в Республике Казахстан Ибраев, A. С. Транспорт играет очень важную роль в жизни общества. Именно с появлением первых видов транспорта начилось активное развитие общества. С появлением и совершенствованием транспортных средств, расширялись зоны контактов между отдельными общинами, увеличивались объемы обмена знаниями и товарами. Появился рост применения различных технологий во всех областях деятельности человека. Ускорилось развитие самого транспорта и моментов касающихъся транспортной инфраструктуры. Развитие того или иного вида транспорта в основном зависило от географического расположения. Транспорт в Республике Казахстан играет важную роль в экономическом развитии и социальной жизни страны. С учетом обширной территории и разнообразных климатических условий, транспорт становится неотъемлемой частью жизни казахстанцев, обеспечивая связь между городами и сельскими районами, а также обеспечивая доступ к различным регионам. Стоит отметить, что в Казахстане применяются все виды транспорта. Казахстан располагает обширной сетью дорог, которая продолжает активно развиваться и модернизироваться. Государство активно инвестирует в строительство новых автодорог, расширение существующих магистралей и обновление инфраструктуры. Это способствует повышению эффективности транспортной системы и улучшению условий передвижения для граждан и бизнеса. Важной частью автомобильного транспорта является также его роль в экономике. Грузовой автотранспорт играет ключевую роль в перевозке грузов как внутри страны, так и на международном уровне. Казахстан является транзитной страной на маршрутах транспортных коридоров, связывающих страны Европы и Азии, что делает его стратегическим партнером в международной логистике [1,2]. Ғылым және білім: Ғылым, зерттеулер, білім: даму тенденциялары: акад. Қ. И. Сәтбаевтың 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдар жинағы (12 сәуір 2024 ж.) = Наука и образование: Наука, исследования, образование: тенденции развития: сб. мат. междунар. науч.-практ. конф. посвящ. 125-летию акад. К. И. Сатпаева (12 апреля 2024 г.) = Science and education: Science, research, education: development trends: unternational scientific and practical conf. dedicated to the 125th anniversary of acad. K. I. Satpayev (12 april 2024). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2024. - № 2 (75) : прил. № 1. - С. 389-395 2024-04-12T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3593 Жылыжайды жарықтандыру үшін жарықдиодты шамдарды қолдану тиімділігін талдау Утемисова, Н. Е. Мақалада жарық диодтарын ауыл шаруашылығында қолдану тҧжырымдамасы қарастырылады және оны жылыжайлардағы ӛсімдіктерді жарықтандыру ҥшін жҥзеге асыру мҥмкіндігі негізделеді. Зертханалық жағдайда жарықдиодты шамдармен ӛсімдіктерді жарықтандыру экспериментінің сипаттамасы келтірілген және талқыланады. Бҥгінгі таңда кӛкӛніс шаруашылығын дамыту тақырыбы бҥкіл ел ҥшін ӛзекті болып табылады. Қазіргі жағдайда жылыжай шаруашылықтарында кӛкӛніс ӛндірісінің тиімділігін арттыру және оның кӛлемін ҧлғайту кӛкӛніс дақылдарын ӛсірудің ӛзіндік қҧнының жоғары деңгейімен шектеледі. Кҥрделі шығындарды ӛтеудің минималды мерзімдеріне қол жеткізу ҥшін заманауи жылыжайларды жобалау кезеңінде ӛсімдіктерді ӛсірудің технологиялық процесінде қолданылатын жабдықты таңдауға кӛп кӛңіл бӛлу керек, ӛйткені жылыжайларды пайдалану процесінде шығындардың негізгі ҥлесі энергия қабылдайтын қҧрылғыларға тиесілі. Жабдық энергияны ҥнемдейтін және жылыжайда қажетті режимдерді мҥмкіндігінше тиімді қамтамасыз етуі керек, ҧзақ қызмет ету мерзіміне ие болуы керек және т.б. жылыжай шаруашылықтарының тҥпкілікті ӛнімінің қҧны 30-40% жарықтандыру қҧнына байланысты. Сондықтан кӛкӛніс дақылдарын ӛсірудің ӛзіндік қҧнын тӛмендетуге жылыжайларда жарықдиодты шамдарды (SDS) қолдану кӛбірек ықпал етуі мҥмкін. Ауыл шаруашылығы объектілеріндегі дәстҥрлі жарық кӛздерімен салыстырғанда оларды қолданудың экономикалық әсеріне баға беріледі. Ғылым және білім: Ғылым, зерттеулер, білім: даму тенденциялары: акад. Қ. И. Сәтбаевтың 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдар жинағы (12 сәуір 2024 ж.) = Наука и образование: Наука, исследования, образование: тенденции развития: сб. мат. междунар. науч.-практ. конф. посвящ. 125-летию акад. К. И. Сатпаева (12 апреля 2024 г.) = Science and education: Science, research, education: development trends: unternational scientific and practical conf. dedicated to the 125th anniversary of acad. K. I. Satpayev (12 april 2024). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2024. - № 2 (75) : қосымша № 1. - Б. 374-383 2024-04-12T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3590 Анализ энергетических потребителей птицефабрики влияющих на яйценоскость кур Булатов, А. А.; Гордеев, А. С. Изменчивость, вариативность - свойство, присущее природе, и, следовательно, оно присуще также показателям на производсто яиц птице фабрике. Двух совершенно одинаковых по климатическим показательям птицефабрик не бывает, хотя разница между ними может быть настолько небольшой, что ее нельзя обнаружить невооруженным глазом. Чтобы установить степень изменеия климатических параметров по отделны цехам (участкам) установлены определенные нормы на климатические показатели, при соблюдении которых яйценоскость будет максимальной. Эти нормы определяют не только желаемые климатические показатели , но и верхний и нижний пределы возможного их изменения. В данной статье рассмотрены исследования климатических и производственных параметров в цехах птицефабрики. Анализ энергетических потреблей цехов птицефабрики влияющих на яйценоскости кур. С помощью цифрового интелектуального прибора для измерения климатических параметров были сняти показания некоторых климатических параметров в птичнике влияющих на яйценоскости кур. По показанием цифрового интелектуального прибора была создана информационная база данных. Математическая обработка экспериментальных данных с прибора. Проведены исследования зависимости энергоѐмкости производства яиц (Дж/шт) от производства яиц, поголовья птицы, внешних и внутренних климатических параметров. Построены графики зависимости энергоѐмкости производства от климатических параметров. Ғылым және білім: Ғылым, зерттеулер, білім: даму тенденциялары: акад. Қ. И. Сәтбаевтың 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдар жинағы (12 сәуір 2024 ж.) = Наука и образование: Наука, исследования, образование: тенденции развития: сб. мат. междунар. науч.-практ. конф. посвящ. 125-летию акад. К. И. Сатпаева (12 апреля 2024 г.) = Science and education: Science, research, education: development trends: unternational scientific and practical conf. dedicated to the 125th anniversary of acad. K. I. Satpayev (12 april 2024). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2024. - № 2 (75) : прил. № 1. - С. 353-361 2024-04-12T00:00:00Z http://95.58.20.204/xmlui/handle/123456789/3589 Машина-трактор агрегаттарын моделдеу Бектасов, Б. Қолданыста белгілі технологиялық операцияларды атқаруда, сонымен қатар машинатрактор агрегаттарын есептеу кезінде атқарылатын жҧмыстың сапасына, максималдық ӛнімділікке және минималдық отын шығынына қол жете бермейді. Сондықтан есептеу барысында машина-трактор агрегаттарының негізгі қҧраушылары – энергетикалық қҧрал мен машиналарды (машиналар кешенін) дҧрыс таңдауды жетілдіру ғылыми тҧрғыда актуалды болып саналады. Бҧл мақалада энергия ҥнемділігін қамтамасыз ете алатын машина-трактор агрегатын есептеу арқылы таңдап алу жолдары қарастырылған. Технологиялық процестердің рационалды тҧрғыда орындалуын, машина-трактор агрегатының ӛнімділігін және отын шығынын мейлінше ҥнемдеуді қамтамасыз ете отырып, аңызды (стерня) ауыр дискілі тырмалармен New Holland тракторымен агрегатталатын МТА-ын қҧрау арқылы дискілі тырмамен 0,06 – 0,08 м тереңдікте тырмалау тиімді саналатыны дәлелденген қорытындыға келуге болады. Жҥргізілген эксперименталдық зерттеулер мен есептеу негізінде трактор ілмегіндегі тарту қабілетінің пайдалы әсер коэффициенті (ηТ) технологиялық операциялары машинатрактор агрегатымен орындалатын дала жҧмыстарында ықтималды максималдық пайдалы әсер коэффициентіне (ηТmax) мейлінше жақындайды. Трактордың тарту қабілетінің қуатын пайдалану коэффициенті ηИМ, сол секілді трактордың номиналдық тарту кҥшін пайдалану коэффициенті ηИС мәндері сәйкесінше энергияның ҥнемделу қағидаттарына сай келіп қанағаттандырады. Сол себептен New Holland Т-7030 тракторымен агрегатталатын БДМ-6х4ПК дискілі тырмасымен топырақты тырмалауға арналған агрегат дақылдар орылған аңызда 10,08 км/сағ. шамасындағы жылдамдықпен қозғала отырып, топырақты тырмалау технологиялық операциясының жҧмыс жағдайында энергия ҥнемдеу талаптарын қамтамасыз етеді. Тракторлардың тарту кҥшін сипаттайтын потенциалдық сипаттамаларының графиктерін есептеп шығару ҥшін МТА-ның қозғалу жылдамдықтары диапазонында жылдамдықтардың мәндері аралық шамада анықталады. Біріктірілген агрегаттардың меншікті тарту кедергілері ӛз алдына жеке-дара есептелетін әр машинаның жҧмыс органдарының тартуға кедергі болатын меншікті шамаларының қосыдындысынан шығатынын ескеріп, агрегаттардың тарту кедергілері анықталды. Ғылым және білім: Ғылым, зерттеулер, білім: даму тенденциялары: акад. Қ. И. Сәтбаевтың 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-практ. конф. материалдар жинағы (12 сәуір 2024 ж.) = Наука и образование: Наука, исследования, образование: тенденции развития: сб. мат. междунар. науч.-практ. конф. посвящ. 125-летию акад. К. И. Сатпаева (12 апреля 2024 г.) = Science and education: Science, research, education: development trends: unternational scientific and practical conf. dedicated to the 125th anniversary of acad. K. I. Satpayev (12 april 2024). - Орал: Жәңгір хан атындағы БҚАТУ. - 2024. - № 2 (75) : қосымша № 1. - Б. 339-353 2024-04-12T00:00:00Z